discriminatie

Anti-discriminatie project - oktober 2013 t/m maart 2014

Aanleiding en probleemstelling van het project

In Den Haag wonen veel mensen met een Midden- en Oost Europese achtergrond, de grootste groep wordt gevormd door Polen.

De Midden- en Oost Europeanen verrichten, vaak buiten de gemeente, meestal laaggeschoold werk met name in de land- en tuinbouw en in de bouw. De Midden- en Oost Europeanen worden regelmatig gestigmatiseerd en gediscrimineerd vanwege een relatief kleine groep die het niet goed doet in Nederland. Zij worden hier regelmatig mee geconfronteerd, bijvoorbeeld als zij op zoek zijn naar nieuw werk of in het dagelijks leven.

Uit recent onderzoek bleek dat de helft van de Haagse Polen het afgelopen jaar, bijvoorbeeld op de werkvloer of bij het zoeken naar huisvestiging veel discriminatie had ervaren. Maar daar blijft het niet bij: ook op school en in de eigen woonomgeving worden ze hiermee geconfronteerd. Midden- en Oost Europese burgers worden niet alleen gediscrimineerd maar discrimineren helaas net als andere bevolkingsgroep op hun beurt ook minderheidsgroepen.

Doelstelling van het project

Doormiddel van het anti-discriminatie project beoogde MPVV een brug te slaan tussen de Haagse samenleving en de Midden- en Oost Europese gemeenschap. De doelstellingen van het project waren:

1. Vermindering van de stereotype denkbeelden en vergroten van wederzijds respect en tolerantie.

2. Opzetten van een discriminatie bemiddelingscentrum.

3. Uitwisseling door professionals van kennis en methodiek(en) ter preventie en ter bestrijding van discriminatie.

Alle doelstellingen zijn bereikt doormiddel van een aantal activiteiten. Resultaten van de activiteiten worden hieronder samengevat.

Resultaten

De hoofd doelstelling van het project was vermindering van de stereotype denkbeelden en vergroten van wederzijds respect en tolerantie. Om de cultuur, denkbeelden en gewoontes van Midden- en Oost Europeanen dichter bij de Hagenaars te brengen heeft MPVV drie debatten georganiseerd. Het leven van de migranten en hun problemen, in het bijzonder het discriminatie issue werd in alle drie debatten nauw besproken. Door elkaar te leren kennen en te praten over de problemen kon men meer begrip voor elkaar creëren en hierdoor respect en tolerantie tonen.

Tijdens het eerste debat waren veel professionele organisaties aanwezig die te maken hebben met de gediscrimineerde Midden- en Oost Europeanen. Er werd met elkaar gesproken op basis van filmpjes over discriminatie en twee mini- onderzoeken over discriminatie van de Polen. Na afloop van de plenaire discussie hebben vier werkgroepen zich het hoofd gebogen over de vraag: Wat zou helpen om de situatie te verbeteren (discriminatie tegengaan en integratie bevorderen)? En de uitkomst was o.a.:

• Meer voorlichting voor zowel Nederlanders als Europese migranten met als bindmiddel de Nederlandse taal.

• Niet alleen informatie, maar ook educatie over discriminatie is belangrijk.

• Uitwisselingsprogramma in de stad tussen alle groepen migranten en Hagenaars om elkaar beter te leren kennen.

• Onafhankelijke informatievoorziening die de beeldvorming bijstelt, dus niet alleen negatieve berichtgeving maar ook positieve berichtgeving.

• Angst verminderen door ontmoeting, kennis en informatie. Campagne met poster: 'Oost West, alles best'

• Lokale informatie en ontmoetingsdagen in de wijk.

• Folders in het Pools bij de Gemeente en bij Poolse winkels over rechten en hoe je je recht verkrijgt.

• Vertegenwoordigers uitnodigen van werkgevers en vakbonden en de Gemeente Den Haag: zij hebben de sleutels in handen voor de aanpak!

• Discriminatie vindt vooral plaats bij seizoensmigranten, vertegenwoordigers van deze groep moeten ook aanwezig zijn tijdens het debat.

Tijdens het tweede debat waren naast Poolse, Bulgaarse en Roemeense burgers ook vertegenwoordigers van zelforganisaties aanwezig. Er ontstond een boeiende discussie naar aanleiding van vier stellingen en de aanwezigen vulde de uitkomst van het eerste debat aan met de volgende punten:

• We moeten niet langer in groepen praten, maar individueel contact leggen. De individuen bieden de oplossingen en niet de instanties. Gezelligheid is daarbij de bindende factor. Denk bijvoorbeeld aan kroegen, cafés, feestjes en op het schoolplein. Ook de scholen moeten worden aangepakt.

• Omdat onbekend onbemind maakt, is voorlichting de beste preventie, waarbij onderwijs, media en burgers zelf een belangrijke rol spelen. Voor wat betreft het onderwijs werd de wens uitgesproken dat docenten al op de basisschool harder optreden tegen discriminatie en het pesten. Daarnaast zou bij elke etnische, religieuze of seksueel geaarde groep (eveneens al op de basisschool) voorlichting gegeven kunnen worden. De media tenslotte moet meedoen aan het schetsen van een positief beeld ten aanzien van minderheden. Dit helpt om negatieve beeldvorming om te buigen naar een positieve beeldvorming. Tenslotte leren mensen elkaar kennen, herkennen en te respecteren door dingen met elkaar te doen en te delen.

• Informatievoorziening moet in de eigen taal plaatsvinden. Informatie moet écht voor iedereen bereikbaar worden. Groeperingen zouden een eigen politieke tak kunnen oprichten die de belangen van de groep behartigt. Een internationale vakbond zou eveneens oplossingen kunnen bieden.

• Jongeren moeten bewust worden gemaakt en de verschillen leren te waarderen. Leren om zich te verplaatsen in de ander, waarmee waardoor wederzijds begrip ontstaat. En dat begint vaak al op school!

Het derde debat was vooral gericht op jongeren en het bespreken van de onderwerpen: pesten en hoe ga je ermee om, en over ouderschap en de normen en waarden. Jongeren deden een sketch over pesten en er was een Forumtheater over ouderschap. De aanwezigen werden actief betrokken bij zowel de sketch als bij de theater. De conclusie was: jongeren moeten voor zich zelf kunnen opkomen als ze gepest worden, scholen moeten actief ingrijpen en ouders moeten het goede voorbeeld geven aan hun kinderen. Het debat werd afgesloten met een opdracht voor de jongeren: ontwerp een anti- discriminatieposter die over heel Den Haag wordt verspreid. En dat is gelukt!

Behalve de drie debatten vond er ook een terugkomdag plaats waar iedereen van harte welkom was. Helaas waren er weinig gasten aanwezig (rond 35 personen) en dat kwam zeker door drukke periode, namelijk de gemeenteraadsverkiezingen. Daarnaast gaven de uitgenodigde zelforganisatie aan dat ook zij enorm druk waren met hun eigen activiteiten en dat ze daarom niet aanwezig konden zijn op deze terugkomdag. Burgers uit Bulgarije en Roemenie waren ook bijna niet vertegenwoordigd, vooral omdat de voertaal tijdens deze bijeenkomst Nederlands was, was dat voor deze groep een probleem omdat zij de taal nog niet of niet helemaal beheersten. Merendeel van de gasten kwamen uit Polen en die spraken basis Nederlands, dus zij konden ook niet alles altijd verstaan van wat er gezegd werd. Het was wel een laagdrempel bijeenkomst met het doel om de het eindresultaat te presenteren. Er werden namelijk vier posters door de jongeren zelf gepresenteerd. En de publiekswinnaar was Daniel Bogusz, een 18 jarige Poolse jongen. Met de wijze tekst op de poster 'Kijk niet met ogen, maar met hart, iedereen is veel waard', kreeg hij de meeste stemmen uit het publiek. De poster werd vervolgens gedrukt (250 stuks) en 213 stuks verspreid over 63 locaties in Den Haag, zoals in buurthuizen, buurtcentra, I-shops, scholen en andere relevante organisaties waar veel bezoekers komen. Behalve het ophangen van de posters in de genoemde locaties heeft MPVV de bekende en enige Poolse krant 'poPolsku' (vertalling:'in het Pools') benaderd om meer bekendheid te geven aan de bestrijding van discriminatie.

In dezelfde periode heeft MPVV ook een bemiddelingscentrum (discriminatie meldingen) geopend waar, gedurende twintig weken, 176 klachten over discriminatie binnen kwamen! Omdat er in het Pools en in het Engels werd gecommuniceerd was de drempel laag. De meeste klachten waren afkomstig van Poolse burgers, waarbij onderbetaling en verplichte overuren de boventoon voerde. Maar ook meldingen van elf Bulgaarse Hagenaars en twee van Roemeense Hagenaars kwamen aan bod. Alle meldingen werden ter plaatste vertaald in het Nederlands en via een digitale formulier naar Bureau Discriminatiezaken verstuurd. Helaas waren er 166 klachten anoniem dus er kon geen verdere procedure opgang komen oftewel de klagers konden niet geholpen worden. Advies van het Bureau Discriminatiezaken was bedoeld om de cliënten direct door te verwijzen of hen te overtuigen om hun gegevens bekend te maken opdat zij geholpen konden worden.

Tien mensen daarentegen hebben een melding ingediend dat ze door één en hetzelfde uitzendbureau op verschillende manieren gediscrimineerd
werden. Bureau Discriminatiezaken zal met het desbetreffende de uitzendbureau contact opnemen om de meldingen te bespreken en om oplossingen voor te stellen. MPVV had gedurende zes maanden meerdere keren persoonlijk en telefonische contact met Bureau Discriminatiezaken om te overleggen en om advies te vragen. De samenwerking is tot ieders wens prettig verlopen.

MPVV heeft gedurende het project ook een cursus zelfvertrouwen aangeboden. Deze cursus was bedoelt voor mensen die door discriminatie depressief waren geworden en daardoor moeilijk of slecht in het dagelijks leven konden functioneren. De cursus bestond uit negen bijeenkomsten van 2 uur en
een kwartier. Alle deelnemers (11 personen) hadden bij de aanvang weinig zelfvertrouwen, voelde zich geïsoleerd en hadden slechte communicatie thuis en in hun omgeving. De hoofdreden van hun lage zelfvertrouwen, was ingegeven door immigratie naar Nederland, de taalbarrière en de nieuwe cultuur / omgeving. Hierdoor konden zij moeilijk hun eigen plek in Nederland vinden.

Doormiddel van een speciaal programma heeft de begeleider de cursus met succes afgerond. De deelnemers hadden meer zelfvertrouwen gekregen en durfde weer contact te hebben met mensen. Ze weten nu ook hoe of je om moet gaan met stress en hoe of je je assertief op moet stellen om je eigen mening te verkondigen om zodoende meer zekerheid op te bouwen.

Intieme gesprekken in de groep over hun problemen hebben hen enorm geholpen om begrip voor elkaar en voor andere mensen met gelijke problemen te tonen. De groep was enorm geïntegreerd en wil graag doorgaan met een vervolg traject. De begeleider heeft aanbevolen om door te gaan met vervolg bijeenkomsten voor deze groep zodat het zelfvertrouwen blijft bestaan en zodat de deelnemers het juiste gedrag kunnen aanleren om gewoon te kunnen blijven functioneren. De negen bijeenkomsten waren volgens de groepsleider net voldoende om de basis te leggen om het zelfvertrouwen aan te leren, maar onvoldoende om daadwerkelijk de vruchten ervan te plukken.

Tenslotte heeft MPVV de gelegenheid gecreëerd, om met behulp van professionals tot een uitwisseling van kennis en methodieken ter preventie en ter bestrijding van discriminatie te komen. Dat kon niet alleen gedurende de ontmoetingen bij de debatten, maar iedereen kon MPVV telefonisch benaderen indien er vragen of advies nodig was. MPVV heeft ook zelf contact opgenomen met maatschappelijke organisaties zoals Stichting MOOI en CJG om te benadrukken dat er hulp aangeboden kon worden indien sprake is van discriminatie. UWV en Crisis Centrum heeft aan MPVV meerdere personen verstuurd die verder verwijst waren naar de zelfvertrouwen cursus.

Organisaties die tijdens de debatten aanwezig waren hadden de gelegenheid om kennis met elkaar te maken en om hun eigen ervaringen te delen. Verwijzen naar elkaars probleem situaties speelt er cruciale rol bij bereiken van gerichte hulp. Vooral verwijzen naar Bureau Discriminatiezaken is hierbij van groot belang. De deelnemers van de debatten gaan ook zeker actief meewerken en de geleerde lessen doorgeven aan hun eigen achterban om zodoende een sneeuwbaleffect op gang brengen. MPVV heeft verder hun achterbaan geïnformeerd over de mogelijkheden voor wat betreft het bestrijden of het melden van discriminatie en over relevante organisaties die hulp zouden kunnen bieden.

MPVV hoopt van harte dat door het project en de poster, mensen meer begrip voor elkaar tonen en elkaar respecteren. Het is van belang dat iedereen gelukkig is. Zowel op het werk als in de eigen omgeving en zich vrij voelt. Zonder vrijheid is er geen vrede en zonder vrede is er geen vrijheid!

Doelgroep

Tot de doelgroep van het project behoorden alle Hagenaars, maar in het bijzonder de Midden- en Oost Europese gemeenschap. Tijdens alle de debatten en de terugkomdag waren er altijd Poolse Hagenaars aanwezig. Tijdens het tweede debat was ook de Bulgaarse gemeenschap goed vertegenwoordigd. Helaas waren de Roemeense Hagenaars moeilijk bereikbaar en hierdoor onvoldoende vertegenwoordigd op alle bijeenkomsten.

Professionals van maatschappelijke organisaties, vertegenwoordigers van Ambassades en sleutelfiguren van zelforganisaties waren op hun beurt aanwezig bij de debatten. Sommigen personen waren alle vier keer aanwezig, waarvoor MPVV erg dankbaar is. Behalve Midden- en Oost Europeanen en de Nederlandse Hagenaars waren er ook Hindoestaanse, Surinaamse, Irakese, Marokkaanse, Turkse, Mexicaanse, en mensen van andere nationaliteiten aanwezig. Op deze manier was er een mooie mix van culturen bij elkaar.

Bereik van het project

MPVV kan met tevredenheid en met veel trots melden dat de geplande doelstelling niet alleen is bereikt, maar eigenlijk geheel buiten de verwachtingen om veel meer mensen ( direct en indirect ) heeft bereikt.

Via de debatten en de terugkomdag waren er circa 200 personen direct bereikt. Via bemiddelingscentrum was er 176 personen afgehandeld. Via de sociale media en via de e-mail nieuwsbrief abonnees waren circa 7.000 personen op de hoogte van het project gebracht, zowel over de doelstelling als over de uitvoering van het project, alsook over de mogelijkheid van het melden van discriminatie zowel bij MPVV als bij BDZ. Anti- discriminatie poster was in 65 locatie in heel Den Haag opgehangen, in sommige locaties 5 of 6 exemplaren, omdat meerdere zalen waren op sommige locaties. In totaal werden er 250 posters verspreid. Op elke locatie komen er verschillende aantallen bezoekers per dag, van minstens 20 tot 3.000 personen per dag. Op deze manier zijn er een paar duizend mensen bereikt. Daarnaast wordt de poster in de krant poPolsku samen met twee artikels over discriminatie (o.a. artikel over anti-discriminatie project van MPVV) gepubliceerd. De artikels en de poster worden zowel digitaal (www.popolsku.nl) als op papier krant poPolsku gepubliceerd in editie 9 (16 mei in de winkels) op pagina 13 en 22. De editie 9 is heel bijzonder, want het onderwerp 'discriminatie' staat centraal. Door de artikels en de poster in de krant poPolsku te plaatsen worden 40.000 Poolse abonnees in heel Nederland waaronder 14.000 uit Den Haag bereikt. Digitale (in het Nederlands) versie zal waarschijnlijk 1.000 tot 5.000 bezoekers per dag bereiken.

Evaluatie en aanbevelingen

Na elk debat werd er een tevredenheids enquête / inhoudelijk beoordeling onder elke deelnemer gehouden. Gedurende terugkomdag was er een plenaire discussie over de alle debatten, het project en wat er zoal beter zou kunnen gaan. De deelnemers hadden aangegeven dat het beter zal zijn om maximaal één onderwerp/probleem per debat te behandelen zodat er een diepere discussie opgang kan komen. De deelnemers gaven er de voorkeur aan om op een creatieve wijze, bijvoorbeeld op basis van Forum theater of zelf gemaakte films, het debat te voeren. Gebruik van eigen taal en tolken is ook essentieel om de juiste doelgroep te kunnen bereiken.

MPVV kan de volgende aanbevelingen doen voor de het eventuele vervolg van het project of voor de Gemeente en organisaties die zich bezig houden met bestrijden van discriminatie:

1) Bijeenkomsten organiseren voor zowel burgers als voor professionals waarbij elke cultuur wordt toegelicht zodat alle verschillen en overeenkomsten aan bod kunnen komen. Want onbekend maakt onbemind!

2) Bijeenkomsten organiseren voor de eigen cultuur in de eigen taal met als doel: educatie over discriminatie en het belang van bestrijding. Alleen door de eigen taal te gebruiken kan de juiste doelgroep bereikt worden.

3) Voorlichtingsbijeenkomsten laten organiseren door de eigen achterban, dus voor Polen door Poolse burgers, voor Bulgaren door Bulgaren...enzovoort, zodat het optimale bereik plaats vindt. Niet alleen voorlichting over rechten en plichten maar ook over discriminatie en over de culturen van alle etnische groepen. Hierdoor kunnen mensen meer respect en begrip tonen als ze weten waarom mensen met een andere culturele achtergrond zich anders gedragen dan zij.

4) Voor wat betreft het onderwijs, zouden docenten al op de basisschool harder moeten optreden tegen discriminatie en pesten. Daarnaast zou over elke vertegenwoordigde etnische, religieuze of seksueel geaarde groep (eveneens al op de basisschool) voorlichting gegeven kunnen worden (bijvoorbeeld in de vorm van spreekbeurten over de eigen achtergrond).

5) Zelfvertrouwen cursus zal moeten langer duren om de effectiviteit te verhogen.

6) Discriminatie bemiddelingscentrum in eigen taal heeft wel nut, maar mensen zijn te bang om hun problemen bekend te maken en te laten behandelen. Daarom is educatie over discriminatie en voorlichting over rechten en plichten van essentieel belang.

Looptijd van het project

Geplande looptijd van het project was vanaf augustus 2013 t/m maart 2014. De voorbereidingen en de eerste afspraken waren echter in tweede helft van augustus gestart. Debatten, terugkomdag, discriminatie bemiddelingscentrum zijn binnen geplande periode uitgevoerd. De zelfvertrouwen cursus was echter later van start gegaan en hierdoor ook later afgesloten, namelijk half april. Daarnaa volgde nog evaluatie gesprekken met alle betrokkenen bij het project. Met andere woorden het project duurde één maand langer dan gepland.

Organisatie van het project

Bij de organisatie en uitvoering van het project waren de volgende personen betrokken:

- Zeven professionals: de directeur en een bestuurlid van MPVV, vier docenten van MPVV en de begeleider van zelfvertrouwen cursus.

- Circa 40 vrijwilligers (voornamelijk Poolse, Bulgaarse, Roemeense, Nederlandse en Hindoestaanse identiteit)

- Vier discussie/debatleiders

Alle betrokkenen waren goed voorgelicht over het gehele project, de doelstelling, programma's en de wijze van uitvoering, zodat iedereen zich goed kon voorbereiden om uiteindelijk het beste resultaat eruit te halen.

Eindconclusies

Door het uitvoeren van het project heeft MPVV het volgende mogelijk gemaakt:

1) Discriminatie bemiddelingscentrum voor de Midden- en Oost Europese gemeenschap geopend en met succes bemiddeld.

2) Wederzijds begrip en respect bevorderd binnen het eigen netwerk van professionals, non-profit organisaties en hun achterban, alsmede de Midden- en Oost Europese burgers.

3) Inzicht gekregen in de leefwereld van de doelgroep en zodoende handvatten gekregen om hulp te bieden die aansluit bij deze leefwereld.

4) Bespreekbaar gemaakt van:

- Isolement van verschillende culturele groepen;

- Discriminatie en wat je daar aan kunt doen;

- Culturele verschillen en wederzijdse acceptatie.

5) Het stimuleren van een tolerante samenleving en het bestrijden van alle vormen van ongelijke behandeling.

6) Het stimuleren van de integratie in de Nederlandse samenleving.

kijken met hart